Trong bối cảnh ngành xây dựng Việt Nam đang bước vào giai đoạn tăng tốc chuyển đổi số, Mô hình thông tin công trình (BIM) không còn là một lựa chọn mang tính thử nghiệm mà đang dần trở thành năng lực bắt buộc đối với các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, nhà thầu và đội ngũ kỹ sư triển khai dự án. Cùng với lộ trình áp dụng BIM do Bộ Xây dựng thúc đẩy trong nhiều năm qua, nhu cầu đào tạo bài bản về quản lý BIM đang tăng lên rõ rệt, đặc biệt ở nhóm doanh nghiệp muốn nâng cao năng lực quản trị dự án theo chuẩn quốc tế.
Trong bối cảnh đó, Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng) đang tiếp tục đẩy mạnh các khóa đào tạo “Quản lý Mô hình thông tin công trình (BIM)” theo chuẩn quốc tế, phối hợp với Hiệp hội Nhà thầu Hoa Kỳ (AGC) nhằm chuẩn hóa kiến thức và năng lực cho đội ngũ nhân sự trong nước. Động thái này cho thấy đào tạo BIM không chỉ dừng ở việc phổ cập công cụ, mà đang chuyển sang giai đoạn chuyên sâu hơn: xây dựng năng lực quản lý, tổ chức và triển khai BIM theo chuẩn toàn cầu, phục vụ trực tiếp cho các dự án xây dựng tại Việt Nam.
BIM đang chuyển từ “khuyến khích áp dụng” sang “năng lực bắt buộc”
Trong vài năm gần đây, BIM đã trở thành một trong những từ khóa quan trọng nhất của ngành xây dựng, đặc biệt khi các dự án ngày càng đòi hỏi khả năng phối hợp đa bộ môn, kiểm soát chi phí chặt chẽ và quản lý vòng đời công trình hiệu quả hơn. Nếu trước đây BIM thường được nhìn như một công cụ hỗ trợ thiết kế 3D, thì hiện nay cách tiếp cận đã rộng hơn rất nhiều: BIM là một phương thức quản lý dữ liệu và thông tin xuyên suốt từ giai đoạn thiết kế, thi công đến vận hành công trình.
Việc Bộ Xây dựng liên tục hoàn thiện hướng dẫn, tài liệu và lộ trình áp dụng BIM cho thấy xu hướng này không còn mang tính tự phát. Theo các tài liệu hướng dẫn do cơ quan chuyên môn công bố, BIM được xác định là giải pháp quan trọng để số hóa thông tin công trình, tăng khả năng phối hợp giữa các bên tham gia dự án, hạn chế xung đột trong thi công, đồng thời hỗ trợ quản lý tiến độ, khối lượng và vận hành công trình về lâu dài.
Chính vì vậy, bài toán đặt ra hiện nay không chỉ là “doanh nghiệp có dùng BIM hay không”, mà là doanh nghiệp có đủ năng lực để quản lý BIM đúng cách hay không. Việc dựng mô hình, chạy phần mềm hay phối hợp bản vẽ mới chỉ là một phần của BIM. Ở cấp độ cao hơn, BIM đòi hỏi đội ngũ quản lý dự án, kỹ sư, kiến trúc sư và nhà thầu phải hiểu cách xây dựng quy trình, thiết lập chuẩn dữ liệu, phân quyền trách nhiệm, kiểm soát chất lượng mô hình và khai thác dữ liệu công trình trong suốt vòng đời dự án.
Viện Kinh tế xây dựng đẩy mạnh đào tạo quản lý BIM theo chuẩn AGC Hoa Kỳ
Để đáp ứng nhu cầu đó, từ đầu năm 2026 đến nay, Viện Kinh tế xây dựng đã liên tục tổ chức và nâng cấp các khóa đào tạo về Quản lý Mô hình thông tin công trình (BIM) theo chương trình bản quyền của Hiệp hội Nhà thầu Hoa Kỳ (AGC). Đây là hướng đi đáng chú ý, bởi thay vì dừng ở các khóa bồi dưỡng ngắn hạn mang tính giới thiệu, chương trình được thiết kế theo hướng đào tạo chuyên sâu, giúp học viên tiếp cận trực tiếp với phương pháp quản lý BIM theo chuẩn quốc tế.
Theo thông tin từ Viện, chương trình hướng đến nhóm cán bộ quản lý, kỹ sư, kiến trúc sư và nhân sự đã có kinh nghiệm triển khai BIM, với nội dung gồm nhiều học phần từ cơ bản đến nâng cao. Sau khi hoàn thành khóa học, học viên không chỉ nhận chứng nhận đào tạo của Viện Kinh tế xây dựng, mà còn có chứng nhận hoàn thành đào tạo do AGC cấp, đồng thời được định hướng tiến tới chứng chỉ quốc tế CM-BIM – một chứng nhận năng lực BIM có giá trị toàn cầu.
Việc liên tục mở lớp trong năm 2026, từ các đợt đào tạo đầu năm đến khóa học được công bố trong tháng 6, cho thấy nhu cầu đào tạo BIM đang hiện hữu và đủ lớn để trở thành một mảng đào tạo chiến lược. Đây cũng là tín hiệu cho thấy cơ quan chuyên môn của Bộ Xây dựng đang không chỉ dừng ở việc ban hành lộ trình áp dụng BIM, mà còn tham gia trực tiếp vào việc chuẩn hóa nguồn nhân lực – yếu tố vốn được xem là “nút thắt” lớn nhất trong quá trình số hóa ngành xây dựng.
Vì sao đào tạo BIM lúc này đặc biệt quan trọng?
Thực tế, một trong những rào cản lớn nhất khi triển khai BIM tại Việt Nam không nằm ở phần mềm hay công nghệ, mà ở năng lực quản trị và phối hợp dự án. Nhiều doanh nghiệp đã tiếp cận BIM ở mức độ mô hình hóa, nhưng vẫn gặp khó khi chuyển BIM thành công cụ quản lý xuyên suốt giữa chủ đầu tư – tư vấn – nhà thầu – vận hành. Không ít dự án có mô hình BIM nhưng thiếu chuẩn dữ liệu, thiếu quy trình phối hợp, hoặc chưa xác định rõ vai trò của BIM Manager, BIM Coordinator và các bên liên quan.
Chính vì vậy, đào tạo về quản lý BIM có ý nghĩa khác với đào tạo phần mềm đơn thuần. Thay vì chỉ dạy cách dựng mô hình, chương trình quản lý BIM hướng đến cách tổ chức quy trình làm việc, cách đánh giá lợi ích của BIM trong từng loại dự án, cách kiểm soát xung đột thiết kế – thi công, cách tích hợp dữ liệu giữa các bộ môn và cách khai thác mô hình trong vận hành công trình.
Ở góc độ kinh tế dự án, đây là một thay đổi rất đáng chú ý. Khi được áp dụng đúng, BIM có thể giúp doanh nghiệp giảm lỗi phối hợp, hạn chế phát sinh trong thi công, tối ưu khối lượng vật tư, rút ngắn thời gian xử lý thay đổi và kiểm soát chi phí vòng đời công trình tốt hơn. Với các chủ đầu tư và nhà thầu, BIM không chỉ là một công cụ thiết kế đẹp hơn, mà là nền tảng để ra quyết định tốt hơn dựa trên dữ liệu.
Chuẩn hóa năng lực để theo kịp làn sóng số hóa toàn cầu
Việc Viện Kinh tế xây dựng phối hợp với AGC tổ chức các khóa đào tạo chuẩn quốc tế cũng phản ánh một xu hướng lớn hơn: ngành xây dựng Việt Nam đang phải tăng tốc để theo kịp mặt bằng số hóa của thế giới. Trong bối cảnh các dự án ngày càng phức tạp, yêu cầu về minh bạch dữ liệu, truy xuất thông tin và tối ưu vận hành ngày càng cao, BIM đang trở thành ngôn ngữ chung của chuỗi giá trị xây dựng toàn cầu.
Điều này đặc biệt quan trọng với các doanh nghiệp Việt Nam tham gia vào các dự án có yếu tố quốc tế, làm việc với tư vấn nước ngoài, tổng thầu nước ngoài hoặc các chủ đầu tư có tiêu chuẩn quản trị cao. Trong những bối cảnh đó, BIM không chỉ là một lợi thế cạnh tranh mà dần trở thành một điều kiện năng lực cơ bản. Doanh nghiệp nào có đội ngũ hiểu BIM ở cấp độ quản lý, có khả năng thiết lập quy trình và phối hợp đa bên, sẽ có nhiều cơ hội hơn trong việc tham gia các dự án quy mô lớn và có yêu cầu kỹ thuật cao.
Ở chiều ngược lại, nếu nguồn nhân lực BIM trong nước không được chuẩn hóa kịp thời, khoảng cách giữa yêu cầu của thị trường và năng lực thực tế của doanh nghiệp sẽ ngày càng lớn. Chính vì vậy, việc Viện Kinh tế xây dựng liên tục tổ chức các khóa đào tạo BIM trong năm 2026 có thể xem là một bước đi quan trọng để thu hẹp khoảng cách đó, đồng thời hỗ trợ cộng đồng kỹ sư, nhà thầu và đơn vị tư vấn tiếp cận chuẩn năng lực mới của ngành.
Từ đào tạo đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp xây dựng
Nhìn rộng hơn, BIM không còn là câu chuyện riêng của một nhóm kỹ sư công nghệ hay bộ phận triển khai mô hình. BIM đang dần trở thành một phần của năng lực cạnh tranh doanh nghiệp, từ khả năng trúng thầu, phối hợp thiết kế – thi công, kiểm soát chi phí đến chất lượng bàn giao và vận hành công trình. Trong bối cảnh ngành xây dựng đang chuyển dịch mạnh sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu, các khóa đào tạo quản lý BIM theo chuẩn quốc tế vì thế không chỉ mang ý nghĩa “nâng cao chuyên môn”, mà còn là bước chuẩn bị cho một thị trường xây dựng số hóa hơn, minh bạch hơn và cạnh tranh hơn.
Với các doanh nghiệp trong hệ sinh thái xây dựng – vật liệu – nội thất, việc theo sát lộ trình BIM và đầu tư cho năng lực nhân sự từ sớm sẽ là yếu tố then chốt để không bị chậm nhịp trong giai đoạn tới. Khi BIM trở thành ngôn ngữ chung của dự án, người đi trước sẽ có lợi thế không chỉ ở năng suất, mà còn ở khả năng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị xây dựng hiện đại.
Nguồn tham khảo: Viện Kinh tế xây dựng (Bộ Xây dựng)
——————
TRIỂN LÃM NỘI THẤT VÀ XÂY DỰNG VIỆT NAM – VIBE 2026
Next in Space – Growth in Motion
VIBE do Hội Mỹ nghệ và Chế biến Gỗ Tp.HCM (HAWA) và Hiệp Hội Xây dựng và Vật Liệu Xây dựng Tp.HCM (SACA) đồng tổ chức. Triển lãm là một NỀN TẢNG GIAO THƯƠNG, TRAO ĐỔI CHUYÊN MÔN & KHƠI NGUỒN SÁNG TẠO trong chuỗi ngành Kiến trúc, Nội thất, Xây dựng.
Thời gian: 9:00 – 17:00 | 30/9 – 3/10/2026
Địa điểm: SECC – 799 Nguyễn Văn Linh, P. Tân Mỹ, TP. HCM
Đăng ký tham quan: https://thevibexpo.com/register
————————